Manastir Osovica Verifikovano

Manastir Osovica nalazi se na granici sela Gornja Lepenica i Seferovci, na teritoriji opštine Srbac, u planini Motajica, nedaleko od starog puta Prnjavor – Kobaš. Smješten je u dolini potoka Manastirica, koji se oko 300 metara istočno od manastirskog kompleksa uliva u rječicu Osovicu.

Prvi sačuvani pisani trag o manastiru potiče iz 1330. godine, kada je na manastirskom pečatu stajao natpis: „IС + ХС obraz Blagovjesti Presvete Bogorodice ljeta 1330. manastira Osovica.“

Godine 1604, opširni popis bosanskog sandžaka bilježi kaluđera Avrama, koji je posjedovao imanje u Gornjoj Lepenici i plaćao porez na vinovu lozu.

U 1612. godini pominje se da je Minej, koji se danas čuva u manastiru Orahovica, prepisan u hramu Svetog Nikole u manastiru Liplje, za vrijeme mitropolita Teodora i osovičkog igumana Hristofora. Četiri godine kasnije, 1616, u zapisu na lipljanskom Psaltiru zabilježeno je da je u manastiru Osovici rukopoložen jerodiakon Simeon u čin jeromonaha.

Početkom XIX vijeka, oko 1800. godine, kobaški beg prodao je posljednje kamene ostatke manastirske crkve i konaka u Slavonski Kobaš, gdje su iskorišteni za gradnju kuća i pomoćnih objekata. Pedesetak godina kasnije, 1850, na manastirskom zemljištu naselio je srpske porodice iz susjednog sela, dajući im dio posjeda u vlasništvo kako bi se zatrli svi tragovi postojanja manastira.

Početkom XX vijeka, 1918. godine, prota Toma Anđelić, paroh derventski, zapisao je da su Austrougari prilikom aneksije Bosne i Hercegovine odnijeli kompletnu biblioteku crkvene opštine Derventa, u kojoj su se čuvali stari i dragocjeni rukopisi iz Osovice.

Godine 1964, porodice koje su živjele na samom manastirištu preselile su se u obližnja sela, a mjesto nekadašnje svetinje ostalo je slobodno.

Veliki preokret desio se 2003. godine, kada su sveštenik Slaviša Topić i Veroljub Maletić pronašli temelje istorijskog manastira Osovica. Pet godina kasnije, 2008, počelo je uređenje lokaliteta, a završeni su i arheološki radovi. Po blagoslovu episkopa Jefrema, monah Dositej iz manastira Liplje došao je u Osovicu, a na Vavedenje Presvete Bogorodice episkop je osvetio privremeni konak sa kapelom.

Godine 2009 izgrađeni su temelji saborne crkve Blagovijesti Presvete Bogorodice, kao i temelji konaka sa zimskom kapelom Svetog velikomučenika Prokopija, a 2010. godine osvećeni su temelji i nastavljeno zidanje hrama i konaka.

Veliki događaj zabilježen je 2013. godine, kada je na praznik Blagovjesti Presvete Bogorodice episkop Jefrem osvetio kapelu Svetog velikomučenika Prokopija. Istog ljeta, na dan Svetog velikomučenika Prokopija, uz prisustvo više hiljada vjernika, osvećen je i zvonik sa kapelom Svetog Nikolaja Mirlikijskog, dar braće Vladice i Zorana Lemića iz Banjaluke. Te godine u manastir dolaze jeromonah Teofil iz Stuplja i monahinja Jelena iz Moštanice, čime počinje redovan bogoslužbeni život.

Dana 30. oktobra 2016. u manastir je, pred oko pet hiljada ljudi, stigla ikona Presvete Bogorodice Trojeručice, dar Hilandara. Episkop Jefrem tada je Osovicu nazvao „malim Hilandarom“ i mjestom hodočašća za one koji ne mogu posjetiti Svetu Goru. Istog dana osvećen je i novi konak.

Početkom 2017. godine, na slavu saborne crkve Blagovijesti, episkop Jefrem osvetio je kapelu Vaskrsenja Gospodnjeg i nastavio uređenje hrama, a u proljeće je započeta gradnja novog konaka sa velikom narodnom trpezarijom. Već 25. jula 2017, na praznik ikone Trojeručice, patrijarh srpski Irinej osvetio je saborni hram, uz sasluženje više episkopa i hiljade vjernika.

Godine 2019, uoči Nedjelje pravoslavlja, episkop Jefrem postrigao je iskušenike Milovana i Ivana u monaški čin male schime, dajući im imena Mitrofan i Ilarion. Istog aprila, na Cvijeti, postrigao je i Bojana Bundala, koji je dobio ime Sava.

U julu 2020. godine, na bdeniju pred praznik ikone Trojeručice, episkop Jefrem postrigao je Nemanja Šarića u monaško ime Filaret.

Na kraju, 29. maja 2021. godine, Sveti arhijerejski sabor SPC izabrao je jeromonaha Savu, postrižnika manastira Osovice, za vikarnog episkopa patrijarha srpskog, sa titulom episkop marčanski.